1. Answer the following questions: (any twelve) 1×12=12
তলত দিয়া প্রশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়াঃ (যিকোনো বাৰটা)
নিচের প্রশ্নের উত্তর দাওঃ (যে-কোনো বারোটি)
• Fill in the blanks:
খালী ঠাই পূৰ কৰাঃ
শূন্যস্থান পূরণ করোঃ
(a) Mudaliar Commission was appointed in the year of __________
মুডালিয়াৰ কমিচনখন নিযুক্ত হৈছিল __________ চনত।
মুদালিয়ার কমিশন __________ সালে নিযুক্ত করা হয়েছিল।
(b) The world population day is observed on __________
বিশ্ব জনসংখ্যা দিবস __________ তাৰিখে পালন কৰা হয়।
বিশ্ব জনসংখ্যা দিবস __________ তারিখে পালিত হয়।
(c) Attention is a __________ process of mind.
মনযোগ মনৰ এবিধ __________ প্রক্রিয়া।
মনোযোগ হল মনের একটি __________ প্রক্রিয়া।
(d) Absence of direct contact between teacher and student is an important characteristics
of __________ education.
শিক্ষক আৰু শিক্ষার্থীৰ মাজত প্রত্যক্ষ সম্পৰ্কৰ অনুপস্থিতি __________ শিক্ষাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্য।
শিক্ষক এবং শিক্ষার্থীর মধ্যে সরাসরি যোগাযোগের অনুপস্থিতি __________ শিক্ষার একটি গুরুত্বপূর্ণ বৈশিষ্ট্য।
(e) The basis of 'reward and punishment' in education is law of __________ of learning.
শিক্ষাত শাস্তি আৰু পুৰস্কাৰৰ ভিত্তি হৈছে শিক্ষনৰ __________ নীতি।
শিক্ষায় 'পুরষ্কার এবং শাস্তি'র ভিত্তি হল __________ শেখার নিয়ম।
(f) Swimming is possible because of __________ memory.
সাঁতোৰা __________ স্মৃতিৰ বাবে সম্ভৱ হয়।
___________ স্মৃতিশক্তির কারণে সাঁতার কাটা সম্ভব।
(g) Mental hygiene has three aspects: preventive, curative and __________
স্বাস্থ্য বিজ্ঞানৰ তিনিটা দিশ আছে; প্ৰতিৰোধত্মক প্ৰতিকাৰ মূলক আৰু __________
মানসিক স্বাস্থ্যবিধির তিনটি দিক রয়েছে: প্রতিরোধমূলক, নিরাময়মূলক এবং __________
(h) All scores are taken into consideration in finding out __________ as measure of Central
tendency.
কেন্দ্ৰীয় প্ৰৱণতাৰ জোখ হিচাপে __________ নির্ণয় কৰোতে সকলো ৰাশি বিচাৰ কৰা হয়।
কেন্দ্রীয় প্রবণতার পরিমাপ হিসেবে ____________ নির্ণয়ের ক্ষেত্রে সমস্ত স্কোর বিবেচনা করা হয়।
• Give short answer in one sentence:
এটা বাক্যত উত্তৰ দিয়াঃ
একটি বাক্যে উত্তর দাওঃ
(i) Write the name of person who took initiative to formulate 'National Policy on
Education' 1986.
ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি ১৯৮৬ গ্রহণৰ ক্ষেত্ৰত পৃষ্ঠ পোষকতা কৰা ব্যক্তিজনৰ নাম লিখা।
১৯৮৬ সালে 'জাতীয় শিক্ষা নীতি' প্রণয়নের উদ্যোগ গ্রহণকারী ব্যক্তির নাম লেখ।
(j) Mention an objective of mental hygiene.
মানসিক স্বাস্থ্য বিজ্ঞানৰ এটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
মানসিক স্বাস্থ্যবিধির একটি উদ্দেশ্য উল্লেখ করো।
(k) What is habit memory ?
অভ্যাস স্মৃতি কি ?
অভ্যাস স্মৃতি কী ?
(l) Who put forward the theory of conditioning of learning ?
শিক্ষণৰ অনুবন্ধনবাদ তত্বটো কোনে উদ্ভাৱন কৰিছিল ?
শেখার শর্তসাপেক্ষ তত্ত্ব কে উপস্থাপন করেন ?
(m) Define interest.
আগ্রহৰ সংজ্ঞা দিয়া।
আগ্রহের সংজ্ঞা দাও।
(n) What is the positional measure of central tendency ?
কেন্দ্ৰীয় প্রবনতাৰ স্থান সুচক জোখটো কি ?
কেন্দ্রীয় প্রবণতার অবস্থানগত পরিমাপ কী ?
(p) Mention a measure that a school can adopt to prevent mental health problem in school.
বিদ্যালয়ত মানসিক স্বাস্থ্যৰ সমস্যা ৰোধ কৰাৰ বাবে বিদ্যালয়ে গ্রহণ কৰিব পৰা এটা ব্যৱস্থা উল্লেখ কৰা।
স্কুলে মানসিক স্বাস্থ্য সমস্যা প্রতিরোধের জন্য একটি স্কুল যে ব্যবস্থা গ্রহণ করতে পারে তা উল্লেখ করো।
2. Answer any twelve of the following questions: 2×12=24
তলত দিয়া যিকোনো বাৰটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়াঃ
নিচের যে-কোনো বারোটি প্রশ্নের উত্তর দাওঃ
(a) What is operation black board ?
অপাৰেচন ব্লেকবোর্ড কি ?
অপারেশন ব্ল্যাক বোর্ড কী ?
(b) Write two aims of the Secondary Education Commission.
মাধ্যমিক শিক্ষা আয়োগৰ দুটা লক্ষ্য লিখা।
মাধ্যমিক শিক্ষা কমিশনের দুটি লক্ষ্য লেখো।
(c) Why is Non Formal Education considered as a flexible system of education ?
অগতানুগতিক শিক্ষাক কিয় এক নমনীয় শিক্ষা ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয় ?
উপানুষ্ঠানিক শিক্ষাকে কেন একটি নমনীয় শিক্ষা ব্যবস্থা হিসেবে বিবেচনা করা হয় ?
(d) Why distance education is important for the present society ?
বর্তমান সমাজৰ বাবে দূৰ শিক্ষা কিয় প্রয়োজনীয় ?
বর্তমান সমাজের জন্য দূরশিক্ষা কেন গুরুত্বপূর্ণ ?
(e) What do you mean by value education ?
মূল্যবোধৰ শিক্ষা বুলিলে কি বুজা ?
মূল্যবোধ শিক্ষা বলতে আপনি কী বোঝেন ?
(f) Mention two major objectives of environmental education.
পৰিবেশ শিক্ষাৰ দুটা প্রধান উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
পরিবেশগত শিক্ষার দুটি প্রধান উদ্দেশ্য উল্লেখ করুন।
(g) Define forgetting.
বিস্মৃতি পাহৰণিৰ সংজ্ঞা দিয়া।
ভুলে যাওয়ার সংজ্ঞা দিন।
(h) Write two factors of memory.
স্মৃতিৰ দুটা উপাদন চমুকৈ লিখা।
স্মৃতিশক্তির দুটি কারণ লিখুন।
(i) Mention two points showing the relationships between education and mental hygiene.
শিক্ষা আৰু মানসিক স্বাস্থ্য বিস্তাৰৰ দুটা সম্পৰ্ক উল্লেখ কৰা।
শিক্ষা এবং মানসিক স্বাস্থ্যবিধির মধ্যে সম্পর্ক প্রদর্শনকারী দুটি বিষয় উল্লেখ করুন।
(j) Mention two social qualities of a mentally healthy person.
সুস্বাস্থ্যৰ ব্যক্তি এজনৰ দুটা সামাজিক গুণ উল্লেখ কৰা।
মানসিকভাবে সুস্থ ব্যক্তির দুটি সামাজিক গুণাবলী উল্লেখ করুন।
(k) What do you mean by Quartile Deviation ?
চতুর্থক বিচ্যুতি বুলিলে কি বুজা ?
কোয়ার্টাইল বিচ্যুতি বলতে আপনি কী বোঝেন ?
(l) Write two uses of statistics in the field of education.
শিক্ষাত পৰিসংখ্যা বিজ্ঞানৰ দুটা ব্যৱস্থাৰ উল্লেখ কৰা।
শিক্ষার ক্ষেত্রে পরিসংখ্যানের দুটি ব্যবহার লেখো।
(m) What is true memory ?
সঁচা স্মৃতি কি ?
প্রকৃত স্মৃতিশক্তি কী ?
(n) Mention any two techniques that a teacher can use to sustain attention and interest of
the students.
ছাত্র-ছাত্রী আগ্রহ আৰু মনযোগ অক্ষুন্ন ৰাখিবলৈ শিক্ষকে অৱলম্বন কৰিব পৰা যিকোনো তিনিটা কৌশল
উল্লেখ কৰা।
শিক্ষার্থীদের মনোযোগ এবং আগ্রহ ধরে রাখার জন্য একজন শিক্ষক যে দুটি কৌশল ব্যবহার করতে পারেন
তা উল্লেখ করুন।
(o) Mention two differences between maturation and learning.
পৰিপক্কতা আৰু শিকনৰ মাপৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।
পরিপক্কতা এবং শেখার মধ্যে দুটি পার্থক্য উল্লেখ করুন।
(p) Write two principles of Environmental Education.
পৰিবেশ শিক্ষাৰ দুটা নীতি উল্লেখ কৰা।
পরিবেশগত শিক্ষার দুটি নীতি লেখো।
3. Answer any ten of the following questions: 4×10=40
তলত দিয়া প্রশ্নসমূহৰ যিকোনো দহটাৰ উত্তৰ কৰাঃ
নিচের যেকোনো দশটি প্রশ্নের উত্তর দাওঃ
(a) Mention four defects of Secondary Education System pointed out by Mudaliar Commission.
মুডালিয়াৰ আয়োগে উল্লেখ কৰা মাধ্যমিক শিক্ষা পদ্ধতিৰ চাৰিটা দোষ উল্লেখ কৰা।
মুদালিয়ার কমিশন কর্তৃক নির্দেশিত মাধ্যমিক শিক্ষা ব্যবস্থার চারটি ত্রুটি উল্লেখ করো।
(b) Mention the aims of education as suggested by New National Policy on Education 1986.
নতুন ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি ১৯৮৬ চনৰ পৰামৰ্শমতে শিক্ষাৰ লক্ষ্য সমূহ উল্লেখ কৰা।
১৯৮৬ সালের নতুন জাতীয় শিক্ষা নীতি অনুসারে শিক্ষার লক্ষ্য উল্লেখ করো।
(c) Discuss four merits of Open Education.
মুক্ত শিক্ষাৰ চাৰিটা সুবিধা আলোচনা কৰা।
মুক্ত শিক্ষার চারটি গুণ আলোচনা করো।
(d) Discuss briefly about the importance of Non Formal Education in present society.
বর্তমান সমাজত অগতানুগতিক শিক্ষাৰ গুৰুত্ব সম্পর্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
বর্তমান সমাজে উপানুষ্ঠানিক শিক্ষার গুরুত্ব সম্পর্কে সংক্ষেপে আলোচনা করো।
(e) What do you mean by woman empowerment ? Write three objectives of woman
empowerment.
মহিলা সাৱলীকৰণ বুলিলে কি বুজা ? মহিলা সাৱলীকৰণৰ তিনিটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
নারী ক্ষমতায়ন বলতে তুমি কী বোঝো ? নারী ক্ষমতায়নের তিনটি উদ্দেশ্য লেখো।
(f) Suggest four measures for imparting population education in educational institution.
শিক্ষানুস্থানত জনসংখ্যা শিক্ষা প্রদানৰ বাবে চাৰিটা পৰামর্শ আগবঢ়োৱা ।
শিক্ষা প্রতিষ্ঠানে জনসংখ্যা শিক্ষা প্রদানের জন্য চারটি ব্যবস্থা প্রস্তাব করো।
(g) Discuss the educational significance of learning by insight.
অন্তৰদৰ্শন শিক্ষণৰ শৈক্ষিক তাৎপর্য্য সম্পর্কে আলোচনা কৰা।
অন্তর্দৃষ্টি দিয়ে শেখার শিক্ষাগত তাৎপর্য আলোচনা করো।
(h) How can memory be effectively used ? Write three effective ways and means.
স্মৃতিৰ কি দৰে সৎ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি ? তিনিটা উপযুক্ত ব্যৱহাৰ কথা লিখা।
স্মৃতিশক্তি কীভাবে কার্যকরভাবে ব্যবহার করা যেতে পারে ? তিনটি কার্যকর উপায় এবং উপায় লেখো।
(i) Describe four mental causes of forgetting.
বিস্মৃতিৰ চাৰিটা মানসিক কাৰণ উল্লেখ কৰা।
ভুলে যাওয়ার চারটি মানসিক কারণ বর্ণনা করো।
(j) Write the concept of mental health. Mention three steps to be taken by the parents
for keeping mental health of their children.
মানসিক স্বাস্থ্যৰ ধাৰণাটো দিয়া। শিক্ষাৰ মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষাৰ বাবে অভিভাৱকে লব লগা তিনিটা ব্যৱস্থা
উল্লেখ কৰা।
মানসিক স্বাস্থ্যের ধারণা লেখো। সন্তানদের মানসিক স্বাস্থ্য বজায় রাখার জন্য পিতামাতার করণীয় তিনটি
পদক্ষেপ উল্লেখ করো।
(k) What do you mean by measures of variability or dispersion ? Write three advantages
of the measure of quartile deviation.
ভেদ্যতা বা বিচ্যুতিৰ জোখ বুলিলে কি বুজা ? চতুর্থক বিচ্যুতিৰ পৰিমাপনৰ তিনিটা সুবিধা লিখা।
পরিবর্তনশীলতা বা বিচ্ছুরণের পরিমাপ বলতে তুমি কী বোঝ ? কোয়ার্টাইল বিচ্যুতির পরিমাপের তিনটি
সুবিধা লেখো।
(l) "Attention and interest are means and ends in education." Discuss it.
“মনযোগ আৰু ৰাপ মুদ্ৰাৰে ইপিঠি-সিপিঠি"। ব্যাখ্যা কৰা।
"মনোযোগ এবং আগ্রহ শিক্ষার উপায় এবং লক্ষ্য।" এটি আলোচনা করো।
(m) Write the educational significance of trial and error method of learning.
প্রচেষ্টা আৰু ভুল শিকন পদ্ধতিৰ শৈক্ষিক তাৎপৰ্য্যৰ বিষয়ে লিখা।
পরীক্ষামূলক ও ত্রুটিপূর্ণ শিক্ষা পদ্ধতির শিক্ষাগত তাৎপর্য লেখো।
(n) What is Pie diagram ? Represent the following data of students enrollment in a primary
school by Pie diagram.
বৃত্ত চিত্র কাক বোলে ? এখন প্রাথমিক বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ নামভৰ্ত্তিৰ তথ্য সমূহ বৃত্ত চিত্ৰৰ সহায়ত উত্থাপন কৰা।
পাই ডায়াগ্রাম কী ? পাই ডায়াগ্রাম দ্বারা প্রাথমিক বিদ্যালয়ে শিক্ষার্থীদের ভর্তির নিম্নলিখিত তথ্য উপস্থাপন কর।
Class Nos of students
শ্ৰেণী ছাত্র-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা
শ্রেণী শিক্ষার্থীর সংখ্যা
I 50
II 40
III 35
IV 35
V 40
Total -200
4. Answer any four of the following questions: 6×4=24
তলত দিয়া যিকোনো চাৰিটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়াঃ
নিচের যেকোনো চারটি প্রশ্নের উত্তর দাওঃ
(a) Define attention. Discuss briefly the relation between attention and interest.
মনযোগৰ সংজ্ঞা দিয়া। মনযোগ আৰু আগ্রহৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
মনোযোগের সংজ্ঞা দাও। মনোযোগ এবং আগ্রহের মধ্যে সম্পর্ক সংক্ষেপে আলোচনা করো।
(b) What is Median ? Compute Median from the following distribution table.
মধ্যমা কাক বোলে ? তলত দিয়া বিভাজন তালিকাখনৰ পৰা মধ্যমা নির্ণয় কৰা।
মধ্যমা কী ? নিম্নলিখিত বন্টন সারণী থেকে মধ্যমা গণনা করো।
Class Interval Frequency
শ্রেণী বিভাজন বাৰাংবাৰতা
শ্রেণী ব্যবধান বারংবারতা
60-64 2
55-59 4
50-54 5
45-49 8
40-44 10
35-39 12
30-34 8
25-29 5
20-24 2
15-19 2
10-14 2
N = 60
(c) Write about the educational significance of attention and interest.
মনযোগ আৰু আগ্ৰহৰ শৈক্ষিক তাৎপৰ্যৰ বিষয়ে লিখা।
মনোযোগ এবং আগ্রহের শিক্ষাগত তাৎপর্য সম্পর্কে লিখো।
(d) Discuss how laws of effect can be applied in class room ?
প্রভাৱৰ নীতি সমূহ শ্রেণী কোঠাত কিদৰে প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি আলোচনা কৰা।
শ্রেণি কক্ষে প্রভাবের সূত্র কীভাবে প্রয়োগ করা যেতে পারে তা আলোচনা করো ?
(e) What is physical education ? Describe four measures for prevailing physical education
in school.
শাৰিৰীক শিক্ষা কি ? বিদ্যালয়ত শাৰিৰীক শিক্ষা প্রদানৰ চাৰিটা ব্যৱস্থা বর্ণনা কৰা।
শারীরিক শিক্ষা কী ? স্কুলে প্রচলিত শারীরিক শিক্ষার চারটি পরিমাপ বর্ণনা করো।
(f) Mention important characteristics of Open Education.
মুক্ত শিক্ষাৰ গুৰুত্বপূর্ণ বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।
মুক্ত শিক্ষার গুরুত্বপূর্ণ বৈশিষ্ট্য উল্লেখ করো।
***********

0 Comments